preloader
آشنایی با سفته

آشنایی با سفته

افرادی که به معاملات تجاری و پرداخت ها مشغولند به دنبال روش پرداخت تجاری هستند که قابلیت اطمینان بالا داشته و بتواند جایگزین سایر روش ها نظیر چک باشد. از این رو سفته در بسیاری موارد می‌تواند به عنوان اسناد تجاری معتبر مورد استفاده قرار گیرد. در این بخش بیشتر با این اسناد تجاری آشنا میشویم.

سفته چیست؟

امروزه به دلیل گسترش مبادلات مالی، اسناد تجاری مختلفی در بین مردم رواج یافته است. هدف استفاده از این اسناد تجاری، ساده‌سازی معاملات است. یعنی اگر یک فرد نیاز به جابه‌جایی پول یا مبادله مالی تحت شرایط خاصی دارد باید بتواند از یکی از ابزار های رایج استفاده کند. از این میان می‌توان به چک، سفته، برات، ضمانت‌نامه بانکی و.. اشاره نمود. هریک از موارد بالا، کاربرد ویژه ای دارد.

سفته یکی از قدیمی ترین و ساده ترین اسناد تجاری است که معامله گران می‌توانند از آن جهت اطمینان در معاملات نیز استفاده نمایند.

بر خلاف سایر اسناد تجاری، استفاده از سفته به سادگی امکان پذیر است.

صادرکننده و دارنده سفته کیست؟

گفتنی است شخصی که سفته را تعهد می‌کند، صادرکننده سفته و شخصی که سفته در وجه اوست را دارنده سفته می‌نامند.

همچنین در صدور سفته نکته‌های زیر را در نظر داشته باشید:
۱٫ سفته‌ای که فاقد امضا یا مهر است، سندیت ندارد و قابلیت پیگیری نخواهد داشت.

۲٫ سفته‌ای که فاقد تاریخ است، سفته به رؤیت محسوب می‌شود یعنی تاریخ رویت آن، تاریخ صدور محسوب می‌شود.

۳٫ سفته‌ای که فاقد محل پرداخت است، محل صدور آن، محل پرداخت محسوب می‌شود.

۴٫ سفته‌ای که فاقد محل صدور است، همچنان معتبر خواهد بود ولی فقط یک سند مدنی تلقی می‌شود و محلی که کنار نام متعهد ذکر شده است، محل صدور درنظر گرفته می‌شود.

۵٫ سفته‌ای که در وجه شخص معینی صادر شود، نام وی باید حتما ذکر شود، در غیر این‌صورت عنوان «در وجه حامل» در آن ذکر می‌شود. 

فرق چک با سفته چیست؟

سفته یک سند تجاری است که فرد با درج مبلغ و امضای آن، بدون نیاز به عقد هیچ قرارداد دیگر و وجود شاهدین یا حضور در دفتر ثبت اسناد رسمی، متعهد می‌شود که آن مبلغ را در تاریخ بیان شده به طلبکار خود بپردازد. دلیل استفاده از سفته هرچیزی می‌تواند باشد. یعنی قانون گذار علت صدور سفته را بررسی نمی کند. از این رو سفته را می‌توان بابت بدهی مالی، ضمانت کار یا موارد دیگر استفاده نمود. در حقیقت سفته نوعی قرارداد پرداخت است که در آن فقط مبلغ، زمان، و توضیح مختصری از نحوه جابجایی ذکر می گردد.

پرداخت چک بر عهده بانک است یعنی دارنده چک با مراجعه به بانک می تواند مطالبه دریافت مبلغ را بنماید که البته با توجه به قوانین جدید باید با استعلام چک صیادی نیز آشنا باشد؛ اما پرداخت سفته برعهده صادرکننده آن می باشد. به عبارت دیگر گیرنده چک با مراجعه به خود صادر کننده باید از او درخواست وجه نقد نماید. وی نمی تواند با مراجعه به بانک درخواست کسر از موجودی کند. محل دریافت وجه نیز اغلب محل کار یا زندگی صادر کننده است.

چک و سفته هر دو از اسناد تجاری هستند که کارکرد شبیه به یکدیگر دارند. اما در قانون اجرای هریک تفاوت هایی وجود دارد.

مهمترین تفاوت های چک و سفته:
  • مبلغ سفته محدود به مبلغ چاپ شده روی آن است، یعنی بیش از مبلغ معین برای هر سَفته قابل پذیرش نیست. اما مبلغ چک نامحدود می‌باشد.
  • اخذ دسته چک دارای مراحل قانونی و بانکی بوده و محدودیت و تشریفات خاص خود را دارد، اما خرید سفته آسان‌تر است.
  • اغلب بانک ها چک مخصوص خود را صادر می نمایند اما سفته تنها توسط بانک ملی ایران منتشر می گردد.
  • اطلاعات روی چک و سفته با یکدیگر متفاوت بوده که به آن خواهیم پرداخت. به عنوان مثال در سفته دو تاریخ، یکی برای تاریخ صدور و دیگری تاریخی برای پرداخت وجود دارد. اما چک فقط محلی برای تاریخ پرداخت دارد.
  • وصول چک در تاریخ سررسید باید در محل بانک صورت گیرد، اما مکان برای وصول سفته می‌تواند به انتخاب طرفین باشد.
  • دسترسی به اطلاعات صادر کننده چک نظیر هویت، نشانی، شماره تماس و… ساده تر از سَفته و از طریق استعلام چک است.
  • صدور چک جنبه کیفری داشته اما صدور سَفته جنبه حقوقی دارد. یعنی صدور چک بی محل جرم محسوب می‌شود اما عدم پرداخت سفته جرم نیست. عدم پرداخت چک و سفته، هر دو می‌تواند به صدور حکم جلب منجر شود، اما برای صدور کننده سفته، سوء پیشینه کیفری ندارد.
  • دریافت سفته از شعبه بانک مشمول هزینه و مالیات مجزا می‌باشد، هرچه مبلغ سفته بیشتر باشد، هزینه خرید سفته نیز بیشتر است.
  • برای مطالبه چک بی محل در دادگاه و اقامه دعوا، نیاز به گواهی عدم پرداخت از بانک می‌باشد، در حالیکه واخواست سفته بدون دریافت هیچ گواهی از بانک امکان پذیر است.

چرا چک بهتر از سفته است؟

  • مزیت اصلی سفته نسبت به چک، دسترسی و تهیه سریع و آسان آن می باشد بطوریکه با پرداخت مبلغ کمی به عنوان مالیات، صاحب یک برگ سفته خواهید شد. برخلاف چک که دریافت آن از بانک، شرایط خاصی دارد.از جمله داشتن حساب جاری با گردش مالی مناسب و همچنین عدم سوء سابقه چک برگشتی، عدم بدهی بانکی و…
  • چک از لحاظ حقوقی، سند قوی تری محسوب می شود.بطوریکه عدم پرداخت آن علاوه بر مسئولیت حقوقی، مجازات کیفری صادر کننده را نیز به دنبال دارد و صدور چک بلامحل یک جرم کیفری می باشد.
  • سفته در صورت عدم پرداخت فقط با مراجعه به دادگاه حقوقی و طرح دادخواست قابل مطالبه است، ولی چک، علاوه بر آنکه از طریق دادگاه، قابل مطالبه است، از مسیر ساده تر یعنی صرفا مراجعه به اداره اجرای اسناد واقع در اداره ثبت نیز قابل مطالبه است.
  • تفاوت بعدی در هزینه واخواست سفته نسبت به چک است، به این ترتیب که در مورد چک در صورت خالی بودن حساب، گواهی عدم پرداخت با هزینه کمی از بانک دریافت می شود. در حالیکه برای دریافت گواهی واخواست سفته باید هزینه بالاتری، (یعنی دو درصد مبلغ سفته)  پرداخت کرد.
  • در سفته برای آنکه بتوانیم از برخی مزایای اسناد تجاری یعنی (توقیف اموال بدون پرداخت خسارت احتمالی بهره ببریم) حتما باید قبل از طرح دعوا، واخواست عدم تأدیه تقدیم دادگاه نماییم. در حالیکه چک اینطور نیست و حتی بدون دریافت گواهی عدم تأدیه نیز می توان اموال صادرکننده را بدون پرداخت خسارت احتمالی توقیف نمود.
  • تاریخ سفته( عند المطالبه و به رویت یعنی چه؟)

     تاریخ سفته به یکی از سه شکل زیر می تواند باشد:

    1. عند المطالبه: صادر کننده می تواند تاریخ چک را به شکل عندالمطالبه درج کند که در اینصورت، هر زمان دارنده سفته بخواهد، می تواند آن را از بانک بخواهد.
    1. به تاریخ معین: در اینصورت، فقط در تاریخ ذکر شده روی سفته می توان وجه آن را مطالبه نمود.
    1. به رؤیت: در صورتی که سند فاقد تاریخ پرداخت باشد، تاریخ رؤیت و دیدن سفته، تاریخ پرداخت آن محسوب می شود.


گیرنده سفته

این بخش از سفته به سه صورت نوشته می‌شود:
۱٫ به نام شخص: در این صورت صادرکننده سفته با علم به شرایط و هدف خود اقدام به صدور آن در وجه فرد دریافت‌کننده آن می‌کند.
۲٫ در وجه حامل: همانطور که از اسم آن مشخص است، هر فرد که سفته را در دست دارد، صاحب و دارنده آن تلقی می‌شود.
۳٫ به حواله کرد: در این حالت اختیار انتقال سفته توسط دارنده آن به هر شخص دیگری داده می‌شود.

ادامه ی این موضوع را میتوانید در اینجا مطالعه فرمایید.

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

با پویا پایش ، بهترین تیم مالی کار کنید

درباره پویا پایش

شرکت حسابداری پویا پایش رهیافت با کادری مجرب ، حرفه ای و متخصص در زمینه امور مالی و مالیاتی آماده همکاری با شرکت های صنعتی ، بازرگانی و پیمانکاری می باشد

لینک های مفید

عضویت در خبرنامه

برای دریافت آخرین اخبار و مقالات ما ثبت نام کنید تا بتوانیم برای شما ارسال کنیم